Wat levert ERE op, en waar komt die '10 cent per kWh' vandaan?

Je ziet het overal terug. "Verdien 10 cent per kWh met ERE." Soms staat er 7 tot 10 cent, soms zelfs 15 of 20 cent. Klinkt lekker concreet. Maar wie heeft dat eigenlijk bedacht?

Die 10 cent komt niet uit een wetboek. Het is vooral een vuistregel die rondzingt omdat mensen twee dingen combineren. Ze kijken naar wat HBE's de afgelopen jaren ongeveer deden, en ze rekenen uit hoeveel ERE je krijgt per geladen kWh. Dan rolt er een getal uit dat verrassend vaak in de buurt van 10 cent zit.

Dat betekent alleen niet dat het altijd 10 cent blijft.

Eerst dit: er bestaat geen vaste ERE-prijs

Een ERE is verhandelbaar. Dat klinkt abstract, maar het is simpel. Als er meer vraag is dan aanbod, gaat de prijs omhoog. Als er veel aanbod is, zakt hij weer weg.

Dus als jij vraagt wat ERE oplevert, dan vraag je eigenlijk wat de markt op dat moment betaalt voor een kilo CO2 reductie.

Morgen kan dat weer anders zijn.

Waarom iedereen toch met HBE's begint

ERE is de opvolger van HBE. Het oude systeem is bekender, en er is historisch meer gevoel bij wat een certificaat ongeveer waard was.

Er is ook een heel concreet bruggetje tussen beide systemen. De NEa heeft vastgelegd dat HBE spaartegoeden bij de overgang worden omgezet met een omrekenfactor van 46. Eén HBE wordt dus 46 ERE.

Als je dan ook nog weet dat één HBE in het systeem gelijk staat aan één gigajoule hernieuwbare energie die aan vervoer is geleverd, dan kun je ineens rekenen in plaats van gokken.

Van euro per HBE naar euro per ERE

Stel dat een HBE 10 euro waard is. Dan is de afgeleide waarde per ERE ongeveer 10 gedeeld door 46. Dat is zo'n 22 cent per ERE.

Zit een HBE eerder op 15 euro, dan wordt het 15 gedeeld door 46. Dan zit je rond de 33 cent per ERE.

En hier ontstaat meteen het eerste misverstand. Sommige sites doen alsof "10 euro per HBE" een soort vaste waarheid is. Dat is het niet. Er zijn stukken die rekenen met 10 euro als aanname, maar er zijn ook documenten waar wordt benoemd dat HBE prijzen rond de 5 euro lagen en dat er verwachtingen waren dat het weer zou stijgen. Kortom, het schommelt.

Oké, maar hoeveel ERE krijg je per kWh?

Nu komt de stap die bijna iedereen overslaat in de marketing. Hoeveel ERE levert één kWh thuisladen eigenlijk op?

Voor elektriciteit publiceert de NEa een vaste rekenregel. Je neemt jouw geleverde kWh, je vermenigvuldigt dat met het aandeel hernieuwbaar en met een vaste fossiele referentie, plus de omrekening van kWh naar MJ. Zo kom je uit op een aantal ERE.

Het aandeel hernieuwbaar is daarbij meestal een netgemiddelde. Dus niet jouw energielabel, niet jouw contracttekst, en ook niet automatisch jouw zonnepanelen. Het gaat om een vastgesteld percentage dat per jaar wordt bepaald.

Wil je een gevoel krijgen, dan kun je met een simpele aanname werken. Stel dat het aandeel hernieuwbaar 50 procent is. Dan kom je uit op ongeveer 0,33 ERE per kWh. Dus ruwweg één derde ERE voor elke kWh die je thuis in je auto stopt.

En daar zit de oorsprong van die 10 cent

Nu combineer je die twee stappen.

Je hebt een prijs per ERE, en je hebt ERE per kWh.

Neem het voorbeeld van 10 euro per HBE. Dat was ongeveer 22 cent per ERE. Vermenigvuldig dat met ongeveer 0,33 ERE per kWh, en je komt uit op zo'n 7 cent per kWh.

Neem het voorbeeld van 15 euro per HBE. Dan zit je rond 33 cent per ERE. Vermenigvuldig dat met 0,33, en je zit rond 11 cent per kWh.

En dan snap je meteen waarom je overal 7 tot 10 cent ziet. Het is geen geheime deal. Het is gewoon dezelfde rekensom die iedereen doet, met een iets andere aanname over de HBE prijs.

De Tweakers discussie vat het eigenlijk perfect samen. Men noemt 7 tot 10 cent als indicatie, maar met de kanttekening dat het afhankelijk is van vraag en aanbod en dus kan stijgen en dalen.

Waarom je soms ook 20 of 30 cent ziet langskomen

Soms zie je offertes waar bedragen worden genoemd die veel hoger liggen. Denk aan 20 cent of zelfs 30 cent per kWh.

Dat kan op papier, maar dan moet er iets anders waar zijn dan het standaard scenario. Bijvoorbeeld dat het aandeel hernieuwbaar in de berekening op 100 procent uitkomt, of dat de ERE prijs in een dunne markt tijdelijk hoog is.

Alleen is er bijna altijd een tweede helft van het verhaal. In dezelfde discussies zie je ook meteen de kosten verschijnen. Audits, vaste jaarlijkse fees, commissies, installatiekosten voor extra hardware. Als je die optelt, kan het netto plaatje opeens een stuk minder spannend zijn dan de headline.

Dus als je ergens een hoog bedrag ziet, is de beste vervolgvraag heel saai. Is dit bruto of netto?

Waarom de prijs gaat bewegen, ook als iedereen nu nog met één getal strooit

ERE wordt een markt. Markten bewegen.

Soms omdat de vraagkant piekt richting deadlines. Soms omdat aanbod ineens toeneemt, bijvoorbeeld als veel huishoudens tegelijk meedoen. Soms omdat regelgeving details aanscherpt.

Dat is ook precies waarom het verstandig is om ERE niet te zien als een vast verdienmodel. Zie het als een extraatje dat meeloopt met wat je toch al doet. Dan zit je meteen in de juiste houding, en dan wordt het vooral een kwestie van kiezen met wie je het regelt, en onder welke voorwaarden.

Meer lezen

• ERE-certificaten: hoe zit dat? — de basis van ERE uitgelegd
• ERE-certificaten: waar je op moet letten — voordat je iets koppelt
• Inboekdienstverlener en verificateur: wie doet nou wat? — de rollen bij ERE-registratie
• ERE aanbieders vergelijken zonder spijt achteraf — vragen om te stellen
• NEa: Emissiereductie-eenheden (ERE)